• Вт. Мар 9th, 2021

ARM.C

news

Forbes. Ի՞նչ է սպասվում հայկական բանակին Լեռնային Ղարաբաղի ջախջախիչ պարտությունից հետո.

Автор:admin

Дек 12, 2020

Այս աշնանը, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության ընթացքում, Ադրբեջանը ոչնչացրեց Հայաստանին պատկանող մեծ քանակությամբ ռազմական տեխնիկա: Այս ջախջախիչ պարտությունը անկասկած Երևանին տվեց ծանր դաս, որ ժամանակակից ռազմական տեխնոլոգիաները արագ զարգանում են: Հավանական է, որ դա ապագայում էական ազդեցություն ունենա երկրի զենքի գնման վրա:

Իսրայելի և հատկապես Թուրքիայի կողմից տրամադրված ժամանակակից ռազմական անօդաչու սարքերը որոշիչ էին Ադրբեջանի համար: Նախագահ Իլհամ Ալիևը պարծեցել է, որ իր երկրի անօդաչու սարքերը ոչնչացրել են 1 միլիարդ դոլարի հայկական ռազմական տեխնիկա:

Վերջերս Հայաստանը ձեռք բերեց ռուսական Սու-30 կործանիչներ, որոնք նախատեսված են օդային գերազանցության համար: Այս օդանավերը հայկական փոքր օդուժում ամենաառաջատարն են, բայց դրանք չեն օգտագործվել հակամարտություններում: Դրան գումարվեց Ռուսաստանից գնված ՀՕՊ համակարգերի անբավարար վիճակը: Արտահանման այս հին տարբերակները նախատեսված են ռեակտիվ ինքնաթիռների և ռմբակոծիչների դեմ պայքարելու համար, այլ ոչ փոքր դանդաղ ընթացող անօդաչու թռչող սարքերի և ռմբակոծիչների դեմ պայքարելու համար: Դա Ադրբեջանին թույլ տվեց տիրել առաջնագծի երկնքին և արդյունավետորեն հարձակվել հայկական ցամաքային թիրախների վրա:

Ատլանտյան խորհրդի ավագ գիտաշխատող, Ադրբեջանում ԱՄՆ նախկին դեսպան և ԼՂ հակամարտության հարցում ԱՄՆ նախկին միջնորդ Մեթյու Բրայզան կարծում է, որ վերջին բախումը «ցույց տվեց, որ ռուսական զենքի համակարգերը՝ լինեն դրանք Ս-300 զենիթահրթիռային համակարգեր, թե Տ-72-ը, նույնիսկ այդ «ռեակտիվ զրահով», բոլորովին այլ դարաշրջանի են պատկանում, եթե ունեք իսրայելական և թուրքական ժամանակակից անօդաչու սարքերի համադրություն»:

«Եթե դուք ուզում եք գնել ձեզ անհրաժեշտ զենքը ժամանակակից ռազմի դաշտում, և դուք Հայաստանն եք, ապա կարող եք մտածել այս տեսակի զենք գնելու մասին»,- ասում է Բրայզան: Այնուամենայնիվ, դեռ պարզ չէ, թե որտեղից է Հայաստանը ձեռք բերելու անօդաչու թռչող սարքեր կամ հակաօդային պաշտպանության համակարգեր, որոնք անհրաժեշտ են Ադրբեջանին հասցված հարձակումները հետ մղելու համար:

Իսրայելը՝ Ադրբեջանին զենքի հիմնական մատակարարը և ադրբեջանական նավթի ներկրողը, դժվար թե վաճառի Երևանին ժամանակակից զենք կամ անօդաչու թռչող սարքեր: Կասկած չկա, որ Թուրքիան նույնպես դա չի անի, քանի որ այժմ նա կատաղի աջակցում է Ադրբեջանին և Հայաստանի գլխավոր թշնամին է:

Բրայզան կասկածում է նաև, որ Միացյալ Նահանգները Հայաստանին ժամանակակից զենք կվաճառի: Նրա կարծիքով՝ Հայաստանի համար միակ ընդունելի տարբերակը Ռուսաստանն է՝ նրա ավանդական մատակարարը: Սակայն կարող է պարզվել, որ Մոսկվան չի ցանկանում Երևանին վաճառել ավելի ժամանակակից զենքեր, քան ունի ներկայումս: «Ամեն դեպքում, Հայաստանը փող չունի այն գնելու համար»,- ասում է Բրայզան:

Բացի այդ, ինչպես նշում է Բրայզան, Հայաստանն ու նրա մարդիկ այժմ գտնվում են «այլ մտքի շրջանակներում», քան մինչ հակամարտությունը: Այդ ժամանակ երկիրը «զգում էր, որ իր բանակն անպարտելի է, իսկ ադրբեջանցիները չգիտեն ինչպես կռվել»:

«Նրանք այժմ ունեն այնպիսի ազգային աղետ, որ իրենց բոլոր մտածելակերպը կենտրոնացած է խորը ինքնագիտակցության վրա և փորձում են պարզել, թե ինչպես վերականգնել իրենց բարոյականությունը,- ասում է Բրայզան:- Նրանք այժմ ունեն բավական ներքաղաքական խնդիրներ, այդ թվում՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական կարիերայի լինել-չլինելու հարցը»:

«Երբ նրանք գործ ունենան այս ամենի հետ, անցնելով վշտի բոլոր փուլերը, ապա, ինձ թվում է, նրանք կկարողանան լրջորեն սկսել վերակառուցել իրենց բանակը»,- եզրափակում է փորձագետը:

Նույնիսկ երբ հայերը հասնեն այս փուլին, նրանց հարկավոր չէ վերակառուցել իրենց զինանոցը՝ Ադրբեջանի ռազմական և տեխնոլոգիական հնարավորություններին համապատասխանելու կամ գերազանցելու համար, քանի որ Բաքուն դժվար թե հարձակվի Հայաստանի միջազգայնորեն ճանաչված ինքնիշխան տարածքի վրա:

Բաքուն գիտի, որ եթե երբևէ հարձակվի Հայաստանի տարածքի վրա, ապա Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության ռազմական երաշխիքները կգործեն: Սա նշանակում է, որ Ռուսաստանը պարտավոր կլինի միջամտել,- բացատրում է Բրայզան:- Այնպես որ, Հայաստանը կարիք չունի համապատասխանելու Ադրբեջանի ռազմական կարողություններին: Այն պետք է հասկանա, թե որն է լինելու իր ազգային ռազմավարությունը ապագայում և ինչպես է ապրելու իր միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններում, որպեսզի հայ ժողովուրդը իրեն ապահով զգա»:

«Եվ դրա համար, ինձ թվում է, կպահանջվի բոլորովին այլ ռազմական կարողությունների շարք»,- եզրափակում է փորձագետը: